زانوی پرانتزی حالتی است که در آن زانوها هنگام ایستادن کنار هم قرار نمیگیرند و پاها به سمت بیرون قوس دارند. این وضعیت میتواند در کودکی طبیعی باشد، اما اگر در سنین بالاتر باقی بماند یا تشدید شود، ممکن است باعث فشار غیرطبیعی به مفاصل و تغییر در الگوی راه رفتن شود.
در بزرگسالان، زانوی پرانتزی میتواند منجر به درد زانو، خستگی زودهنگام پاها و افزایش احتمال ساییدگی مفصل شود. شدت این عارضه در افراد متفاوت است و بسته به میزان انحراف، ممکن است نیاز به پیگیری، اصلاح حرکتی یا درمان تخصصی داشته باشد.
علائم زانوی پرانتزی بسته به شدت آن میتواند متفاوت باشد، اما معمولاً با تغییر در فرم پاها و نحوه راه رفتن همراه است. شناخت این علائم کمک میکند تا فرد در صورت نیاز، زودتر برای بررسی و درمان اقدام کند.
رایجترین علائم زانوی پرانتزی بهصورت زیر است:
• فاصله داشتن زانوها هنگام ایستادن
• قوسدار بودن پاها به سمت بیرون
• درد یا فشار در ناحیه زانو
• خستگی زودهنگام پاها هنگام راه رفتن
• ساییدگی غیرطبیعی کف کفشها
• اختلال یا تغییر در الگوی راه رفتن
زانوی واروس یا زانوی پرانتزی میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود و همیشه فقط یک عامل مشخص ندارد. این عارضه ممکن است از دوران کودکی شروع شود یا در سنین بالاتر بهتدریج شکل بگیرد و معمولاً با نحوه رشد استخوانها، فشارهای واردشده به مفصل زانو و وضعیت کلی بدن ارتباط دارد.
شناخت عوامل ایجادکننده زانوی واروس اهمیت زیادی دارد، چون نوع علت میتواند مسیر درمان را مشخص کند. بعضی عوامل قابل پیشگیری یا کنترل هستند و برخی دیگر نیاز به پیگیری و درمان تخصصی دارند.
عوامل شایع ایجاد زانوی واروس عبارتاند از:
• عوامل ژنتیکی و ارثی
• باقی ماندن فرم پرانتزی پا از دوران کودکی
• کمبود ویتامین D در سن رشد
• اضافهوزن و فشار زیاد به مفصل زانو
• آرتروز و فرسایش مفصل زانو
• آسیبدیدگی یا شکستگیهای قدیمی پا
• ایستادن یا راه رفتن نادرست بهصورت طولانیمدت
تشخیص واروس زانو معمولاً با معاینه بالینی و بررسی فرم پاها آغاز میشود. پزشک با مشاهده نحوه ایستادن، فاصله زانوها و الگوی راه رفتن میتواند تا حد زیادی وجود این عارضه را تشخیص دهد. این مرحله اولیه کمک میکند شدت انحراف و تأثیر آن بر عملکرد زانو مشخص شود.
برای تشخیص دقیقتر و تصمیمگیری درمانی، معمولاً از روشهای تصویربرداری استفاده میشود. این بررسیها زاویه انحراف استخوانها و وضعیت مفصل زانو را بهطور دقیق نشان میدهند و نقش مهمی در انتخاب روش درمان مناسب دارند.
| روش تشخیص | توضیح |
|---|---|
| معاینه بالینی | بررسی فاصله زانوها، فرم پا و نحوه راه رفتن |
| مشاهده ایستادن | بررسی انحراف پاها در حالت صاف ایستادن |
| رادیوگرافی (عکس X-ray) | اندازهگیری دقیق زاویه واروس زانو |
| بررسی سابقه پزشکی | بررسی آسیبها، بیماریها یا سابقه خانوادگی |
| ارزیابی درد و عملکرد | بررسی میزان درد و محدودیت حرکتی زانو |
پیشگیری از زانوی پرانتزی تا حد زیادی به سبک زندگی، وضعیت بدنی و توجه به سلامت استخوانها بستگی دارد. در سنین رشد، تغذیه مناسب و دریافت کافی ویتامینها و مواد معدنی نقش مهمی در شکلگیری صحیح استخوانها دارد و میتواند از بروز انحراف زانو جلوگیری کند. همچنین اصلاح عادتهای نادرست در نشستن، ایستادن و راه رفتن اهمیت زیادی دارد.
در سنین بالاتر، کنترل وزن، تقویت عضلات اطراف زانو و پرهیز از فشارهای طولانیمدت روی مفصل زانو از مهمترین راههای پیشگیری محسوب میشود. توجه زودهنگام به درد یا تغییر فرم پاها و مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائم اولیه، میتواند از پیشرفت زانوی پرانتزی و نیاز به درمانهای جدیتر جلوگیری کند.
اگر به نظر می رسد که کودک به زانوی واروس مبتلا است، باید دانست که بیشتر کودکان این عارضه را پشت سر می گذارند و استخوان های ساقی رانی شان به درستی هم راستا و هم ردیف می شود. با این حال، اگر کودک این مرحله را پشت سر نگذاشت، باید به پزشک اطفال مراجعه کرد. بزرگسالان مبتلا به واروس زانو باید در اسرع وقت گزینه های درمانی را با پزشک خود بررسی کنند. واروس زانو هرچه زودتر تشخیص داده شود و درمان آن شروع شود، آسیب کمتری به زانو وارد خواهد شد.
کلینیک فوقتخصصی پزشکی و توانبخشی ارتوپدی و نورولوژی «تهران ارتوپدی» با هدف ارائه خدمات جامع توانبخشی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران، خدمات خود را در گستره وسیعی از مناطق تهران ارائه میدهد. این مرکز با بهرهگیری از تیمی متخصص و تجهیزات پیشرفته، پذیرای مراجعان از شمال، شرق، غرب و مرکز تهران است. مناطق تحت پوشش شامل منطقه یک ، الهیه، خیابان فرشته، شهرک غرب، تجریش، قیطریه، پاسداران، اختیاریه، ولنجک، نیاوران، ونک، مرزداران، شهرآرا، یوسفآباد، امیرآباد، نارمک، نیروهوایی، زعفرانیه، آجودانیه، جردن، پونک، صادقیه، محمودیه ، لویزان، شهرک راهآهن و سعادتآباد میباشد.
✍🏻 کلینیک زانو تهران ارتوپدی
ممنون از مطالب بسیار مفید و آگاهی بخشتان
حدود سه ماه است که از درد شدید شانه رنج میبرم و حدود بیست و پنج جلسه فیزیوتراپی داشتم که هنوز بهبود پیدا نکرده لیزر تراپی را هم شروع کرده اند دکتر معالج پیشنهاد داده اگر پس از ده جلسه دیگر همین درد شدید را داشتم با بیهوشی اعمال فشار روی این بخش انجام دهد تا این قفل شدگی کمی بهتر شود هر روز محدودیت حرکتی ام کم دردم شدیدتر میشود . ۶۳ سال سن دارم
سلام دکتر
شبتون بخیر
۱سوال از حضورتون داشتم
من با آقایی قراره ازدواج کنم که هر ۲دستشون مادرزادی کمی از نظر ظاهری کوتاهه و کمی قوس داره و ایشون گفتن به معروفترین پزشکها مراجعه کردن و نگرانی برای آینده و اینکه بچشون هم مثل خودشون بشه نیست میخواستم ببینم این حرف درسته؟و آیا فرزند ایشون امکانش هست مثل ایشون نقص ظاهری تو دستشون داشته باشن
ممنون میشم پاسخ بدین
سلام آقای دکتر من حدود ۱۵ ساله شانه راستم درد داره و بارها به پزشک متخصص مراجعه کردم و عکس رادیولوزی و حتی mri گرفتم هم از شانه و هم از گردن. الان شانه راستم با شانه چپم قرینه نیست و درد داره. حتی ارتروسکوپی هم کردم اما فایده نداشته و پزشکان تشخیص دقیقی نداشتند. لطفا راهنمایی بفرمایید؟ در ضمن مرد هستم و ۴۰ سال دارم
سلام
چند ماه پیش به جلو زمین خوردم و کف دست باز چپم به زمین خورد و از اونموقع مچ دستم یک نقطه اش درد داره البته وقتی همون نقطه رو فشار بدم درد میکنه
آیا جای نگرانی داره؟
سلام سال ۸۵ بدلیل شکستگی استخوان ران پلاتین مغز استخوان گذاشتن خواستم بدونم بعد از گذشت تقریبا ۱۶سال لازمه پلاتین رو خارج کنم یا نه اگر خارج کنم خطری نداره؟
سلام وقت بخیر
مادرم دچار انحنای شدید در زانو ها (انحنای پا پرانتزی ) مخصوصا در یکی از زانوها شده است . تنها راه حل عمل است یا میتوان از روش های درمانی دیگر استفاده کرد .
ممنون از سايت خوب و مطالب مفيدتون
واقعا آموزنده بود