ویزیت مجازی رزرو وقت ملاقات
ارتوپدی چیست

ارتوپدی چیست؟

ارتوپدی از ترکیب دو لغت یونانی ortho به معنای راست و peados به معنای کودک به وجود آمده است. این اصطلاح برای اولین بار در سال 1741 به وسیله آقای نیکلاس آندره متداول شد. او بر روی جلد کتابی که درباره ناهنجاری های ستون فقرات و دست و پا نوشته بود، تصویر درخت کجی را قرار داده بود که برای صاف کردن آن را با طناب به چوب راستی که در کنارش گذاشته بودند، بسته بودند. از آن زمان تا کنون این تصویر به عنوان سمبل ارتوپدی شناخته شد.

درخت ارتوپدی

در اوایل قرن گذشته جراحان ارتوپد فقط بیماران مربوط به سل استخوان و مفاصل، عفونت عضلات و استخوان و عوارض ناشی از شکستگی ها و دررفتگی ها را درمان می کردند. اما این روند پس از جنگ جهانی اول که تعداد زیادی از مجروحان دچار عوارض دست و پای ناشی از جنگ شده بودند، تغییر کرد. امروزه دامنه فعالیت این رشته افزایش یافته و علاوه بر درمان شکستگی ها و دررفتگی ها، ناهنجاری های مادرزادی دست و پا و ستون فقرات، اختلالات رشد که باعث اختلاف طول دست و پا می گردد، آسیب های اعصاب محیطی و مرکزی، عفونت های استخوان و مفاصل، اختلالات ناشی از ایستایی بدن مثل اسکولیوز، کف پای صاف، تومورهای استخوان و بافت نرم دست و پا و ستون فقرات، ضایعات ناشی از روماتیسم، بورسیت، ضایعات متابولیک مثل نرمی استخوان، راشیتیسم و قطع عضو به عهده متخصصین ارتوپدی واگذار شد.

ارتوپدی در ایران

در ایران رشته ارتوپدی رشته نسبتا جوانی است. قبل از دهه چهل رشته ارتوپدی در ایران شناخته نشده بود. بعضی از اعمال جراحی استخوان و مفاصل مثل شکستگی ها توسط جراحام عمومی انجام می گرفت. در سال 1345 به تدریج متخصصین ارتوپدی از سراسر جهان به ایران آمدند و سپس از سال 1352 تدریس این رشته در دانشگاه های ایران آغاز شد.

امروزه بیماری های مفصلی دست کم نیمی از مشکلات مزمن افراد بالای 60 سال را تشکیل می دهد. 40 درصد زنان بالای 50 سال حداقل یکبار دچار شکستگی ناشی از پوکی استخوان می شوند.

انواع تخصص های ارتوپدی

ممکن است شما در طی روند تشخیص و درمان خود به مراجعه به یک فوق تخصص ارتوپدی نیاز پیدا کنید. در این بخش می خواهیم این رشته ها را نام برده و با توضیحی مختصر، شما را با این رشته ها بیشتر آشنا کنیم.

  • جراح دست

ارتوپدی دست

جراح دست کسی است که به جراحی و درمان بیماری های دست می پردازد. در علم پزشکی کلمه “دست” به معنای فاصله بین مچ دست تا نوک انگشتان دست اطلاق می شود. مهم ترین بیماری هایی که بیماران به دلیل آنها به جراحان دست مراجعه میکنند شامل موارد زیر می شود:

  • سندروم تونل کارپ
  • درد مچ دست
  • بریدگی های انگشتان و دست
  • آسیب های ورزشی دست و مچ
  • ایجاد انگشت از انگشتان پا یا دیگر مفاصل
  • جراح شانه و آرنج

ارتوپدی شانه و آرنج

متخصصین این رشته، به درمان و جراحی های مربوط به این رشته می پردازند.  برخی از شایع ترین بیماری های این دو عضو شامل موارد زیر می شود:

  • شانه منجمد
  • سندروم گیر کردن تاندون های کلاهک چرخنده
  • پارگی کلاهک چرخنده
  • سندروم شانه ای دستی
  • آرنج تنیس بازان
  • آرنج گلف بازان
  • آتروز آرنج
  • بورسیت اوله کرانون
  • تغییر انحنای آرنج
  • سندروم تونل کوبیتال
  • دررفتگی شانه
  • جراح ستون مهره

ستون مهره ها در انسان به سه بخش گردنی، سینه ای و کمری تقسیم می شود. جراحان این رشته به درمان و جراحی بیماری‌های ستون فقرات می پردازند. برخی از مهم ترین بیماری های این ناحیه عبارتند از:

  • آسیب های نخاعی
  • تورتیکولی
  • دنده گردنی
  • آرتروز
  • فتق دیسک بین مهره ای
  • اسکولیوز
  • کیفوز
  • افزایش قوس کمر
  • تنگی کانال نخاع
  • شکستگی هاو دررفتگی های ستون فقرات
  • جراح لگن و مفصل ران

بیماری های ناحیه لگنی و مفصل ران در حیطه تخصصی جراحان این رشته بوده و درمان آنها بر عهده این افراد می باشد. برخی از بیماری های شایع این ناحیه عبارتند از:

  • آتروز مفصل ران
  • آرتریت رومانوئید مفصل ران
  • نکروز آواسکولار
  • اتوپلویس
  • جراح زانو

ارتوپدی زانو

زانو بزرگترین مفصل بدن بوده و بیماری های این مفصل و جراحی های مربوط به آن را در حیطه تخصصی جراحان زانو قرار می دهند. برخی از بیماری های زانو عبارتند از:

  • پارگی رباط های داخلی، طرفی و صلیبی
  • ضایعات مینیسک
  • کیست مینیسک
  • در رفتگی مکرر کشکک
  • کیست بیکر
  • استئوکندریت جداشونده
  • آرتروز
  • آرتریت روماتوئید
  • جراح پا

در حوزه پزشکی “پا” به منطقه میان مچ پا تا نوک انگشتان پا گفته می شود و بیماری های این منطقه و جراحی های انجام شده توسط آن به جراحان پا سپرده می شود.

در حوزه ارتوپدی برای درمان مشکلات  دیستال (پایین تر) از زانو مربوط به فوق تخصص (فلوشیپ) جراحی پا و مچ پا می باشد.جراحان مچ پا متخصصین ارتوپدی هستند که جهت تشخیص و درمان جراحی یا غیرجراحی مشکلات استخوان و مفاصل نسوج نرم این ناحیه پس از اتمام دوره تخصصی ارتوپدی آموزش لازم را دیده باشند.

برخی از این بیماری ها عبارتند از:

  • آسیب های ورزشی مفاصل مچ پا و کف پا
  • شکستگی های این ناحیه
  • آرتروز یا ساییدگی این مفاصل
  • مشکلات ناشی از تغییر شکل و دفورمیت های این ناحیه نظیر : کف پای صاف
  • اختلالات ناشی از مشکلات عصبی
  • درمان عوارض بیماری هایی نظیر دیابت در این ناحیه و یا مشکلات تاندول آشیل و سایر تاندول های ناحیه ی ساق و مچ پا
  • قوز پشت پا ونورومای  کف پا
  • فرو رفتن ناخن پا در انگشت و …
  • جراح ارتوپدی کودکان

برخی از بیماری های مادرزادی و همچنین برخی از بیماری های اطفال که به مداخلات جراحی ارتوپدی نیاز دارند یا در حیطه ارتوپدی قرار میگیرند را جراحان ارتوپدی کودکان درمان می کنند. برخی از بیماری ها عبارتند از:

  • تورتیکولی گردن
  • دررفتگی مادرزادی مفصل ران
  • دیسپلازی مفصل ران
  • دررفتگی های اکتسابی مفصل ران
  • دررفتگی مادرزادی زانو
  • مینیسک دیسکی شکل
  • پاچنبری مادرزادی
  • انگشتان اضافی یا چسبیده به هم
  • بالا بودن مادرزادی استخوان شانه
  • دست چنبری
  • پرتس
  • سینوویت گذرا
  • ازگود شلاتر
  • سیور
  • کف پای صاف
  • آکندروپلازی

ارتوپدی کودکان

  • جراح تومورهای سیستم اسکلتی عضلانی

بیماران مبتلا به تومور های عضلات و استخوان بیمارانی هستند که باید به این پزشکان مراجعه کنند. برخی از مهم ترین انواع تومور های استخوانی عبارتند از:

  • استئوما
  • استئوئید استئوما
  • استئوبلاستوما
  • استئوکندروما
  • کندروم
  • کندروبلاستوم
  • استئوکلاستوم
  • کندروسارکوم
  • سارکوم یوئینگ
  • میلوم متعدد
  • جراح تروما

این پزشکان به درمان بیمارانی میپردازند که در اثر یک سانحه (تصادف، سقوط و…) دچار مشکلات اسکلتی عضلانی شده اند.

  • جراحی آسیب های ورزشی

گاهی برخی افراد در حین انجام فعالیت های ورزشی دچار آسیب های فیزیکی به عضلات، استخوان ها و مفاصل خود می شوند. این دسته از پزشکان ارتوپدی به درمان بیماری این بیماران می پردازند.

روش های تشخیصی در ارتوپدی

پزشکان ارتوپد پس از گرفتن شرح حال بیماران و انجام معاینات بالینی مورد نیاز، ممکن است از برخی روش های تشخیصی دیگر نیز بهره ببرند. مهم ترین این روش ها عبارتند از:

  • عکس رادیولوژی

غالبا این عکس از دو نمای رو به رو و نیم رخ تهیه می شود.

  • اسکن ایزوتوپ

این اسکن جهت تشخیص تومورهای استخوانی و بررسی وضعیت برخی شکستگی ها استفاده می شود.

  • سی تی اسکن

سی تی اسکن

وسیله خوبی برای تشخیص ضایعات استخوانی است که با رادیوگرافی معمولی قابل تشخیص نیستند.

  • سونوگرافی

با آن می توان کیست، هماتوم، آبسه و تومور های نسج نرم و افیوژن مفصلی را مشخص نمود.

  • ام آر آی

بافت نرم شامل تاندون، رباط، عضله و عناصر عروقی و عصبی و همچنین بافت غضروفی و مغز استخوان به خوبی در ام آر آی دیده می شوند.

  • نوار عصب عضله

این دستگاه جهت بررسی هدایت عصبی استفاده شده و وسیله خوبی برای بررسی ضایعات عصبی و عضلانی است.

  • آرتروسکوپ

این وسیله برای بررسی ضایعات درون مفصلی کاربرد دارد.

روش های درمانی در ارتوپدی

به طور کلی هدف از درمان بهتر کردن وضعیت بیمار و کارایی عضو مبتلاست.

  • درمان غیر جراحی

درمان های غیر جراحی عبارتند از:

  • آموزش های لازم به بیماران جهت جلوگیری از پیدایش بیماری و بهبود آن
  • استراحت
  • فیزیوتراپی
  • درمان های دارویی
  • تزریقات موضعی
  • گچ گیری
  • پروتز و کفش طبی
  • دستکاری مفاصل
  • رادیوتراپی
  • درمان های جراحی

  • استئوتومی : جراحی برش و تصحیح شکل استخوانی
  • ارترودز: جراحی خشک کردن و بی حرکت کردن مفصل
  • بازسازی مفصل یا آرتروپلاستی: این جرحی به سه صورت انجام می پذیرد که شامل برداشت بخشی از مفصل، تعویض نیمی از مفصل و تعویض کامل استخوان می باشد.
  • پیوند استخوان
  • یکسان سازی طول اندام: به سه شکل بلند کردن اندام، بستن صفحه رشد و کوتاه کردن عضو می باشد.
  • اعمال جراحی روی اعصاب محیطی: به سه شکل است که شامل دوختن اعصاب، نورولیز و پیوند اعصاب محیطی می باشد.
  • اعمال جراحی روی تاندون ها: شامل دو شکل جا به جا کردن تاندون ها، بلند کردن تاندون ها و پیوند تاندون ها می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ویزیت مجازی