اسکولیوز به انحراف غیرطبیعی ستون فقرات گفته میشود که معمولاً به شکل حرف S یا C دیده میشود. در این حالت، ستون فقرات بهجای قرار گرفتن در یک راستای مستقیم، به یک سمت خم میشود و ممکن است همراه با چرخش مهرهها باشد. اسکولیوز میتواند در سنین مختلف، بهویژه در دوران کودکی و نوجوانی ظاهر شود و شدت آن از خفیف تا شدید متغیر است.
اسکولیوز انحراف ستون فقرات
اسکولیوز یک انحنای جانبی در ستون فقرات است که غالبا در کودکان و نوجوانان دیده می شود. انواع مختلفی از اسکولیوز وجود دارد. با اختلاف زیاد، شایع ترین نوع آن “ایدیوپاتیک” است که یعنی علت دقیق آن ناشناخته است. اسکولیوز ایدیوپاتیک می تواند در نوپایان و کودکان با سن پایین رخ دهد اما در اکثریت موارد بین سنین 10 سالگی تا پایان رشد رخ می دهد. درمان اسکولیوز بسته به سن بیمار، نوع اسکولیوز و میزان تمایل انحنا به بدتر شدن، فرم های مختلفی دارد.
جهت ویزیت و نوبت دهی دکتر محمد زارعی فوق تخصص جراحی ستون فقرات
جهت ویزیت و نوبت دهی دکتر بابک میرزاشاهی فوق تخصص و جراح ستون فقرات
تشخیص نوع اسکولیوز نقش بسیار مهمی در انتخاب روش درمان و جلوگیری از پیشرفت انحراف ستون فقرات دارد. اسکولیوز انواع مختلفی دارد و هر نوع میتواند علت، شدت و روند پیشرفت متفاوتی داشته باشد. اگر نوع اسکولیوز بهدرستی شناسایی نشود، ممکن است درمان انتخابشده تأثیر کافی نداشته باشد یا حتی باعث بدتر شدن وضعیت بیمار شود، بهویژه در سنین رشد که ستون فقرات هنوز در حال تغییر است.
این لغت “ایدیوپاتیک” یعنی علت آن ناشناخته است. اگرچه ما به طور مطمئن نمی دانیم علت اکثریت (80 تا 85 درصد) موارد اسکولیوز چیست، اما این را می دانیم که معمولا در دیگر اعضای خانواده وجود دارد. اسکولیوز بیماری ای نیست که مانند سرما خوردگی آن را از فرد دیگر گرفت. برای پیشگیری از این بیماری نیز اقدامی را نمی توان انجام داد. 
(چپ) یک فرد در سن بلوغ با اسکولیوز ایدیوپاتیک ستون فقرات سینه ای. قله انحنا به سمت راست اشاره دارد. (مرکز) در هنگام خم شدن به جلو برجستگی های دنده ها مشخص تر است. (راست) عکس رادیولوژی ستون فقرات وی به طور واضح انحنای به راست ستون فقرات سینه ای را نشان می دهد.
اسکولیوز ایدیوپاتیک افراد در سن بلوغ تهدید کننده حیات نیست و بیشتر این انحناهای ایجاد شده باعث ایجاد مشکلات جدی نمی شوند. کودکان مبتلا به اسکولیوزمی توانند زندگی طبیعی و فعالی که شامل شرکت در ورزش نیز می شود را داشته باشند. اگر میزان انحنا واقعا زیاد شود، می تواند منجر به مشکل قلب و ریه شود. یک انحنای بسیار شدید همچنین می تواند بر روی اعصاب و نخاع فشار وارد کند که منجر به فلج می شود. با این حال، این اتفاق بسیار نادر است. درمان مناسب از پیشرفت انحنا به درجات شدید جلوگیری می کند. 
لغت مادرزادی به معنای این است که فرد با این بیماری به دنیا می آید. اسکولیوز مادرزادی زمانی آغاز می شود که پیش از تولد ستون فقرات در حال شکل گیری است. بخشی از یک مهره (یا بیشتر) به طور کامل شکل نگرفته یا مهره به طور مناسب جدا نمی شود. برخی از انواع اسکولیوز مادرزادی می تواند با رشد به سرعت تغییر کند، در حالی که بقیه بدون تغییر باقی می مانند. این نوع اسکولیوز می تواند با مشکلات سلامتی دیگر مثل مشکلات قلب و کلیه همراه باشد.
هر بیماری که بر روی عصب ها و عضلات اثر بگذارد می تواند منجر به اسکولیوز شود. این اتفاق غالبا به علت ضعف و عدم تعادل عضلات رخ می دهد. بیماری های عصبی عضلانی شایع که می توانند منجر به اسکولیوز شوند شامل فلج مغزی، دیستروفی عضلانی و آسیب به نخاع می شوند.
معمولا اسکولیوز ایدیوپاتیک افراد در سن بلوغ منجر به کمر درد نمی شود، اگرچه انحناهای بزرگتر ممکن است منجر به ناراحتی های گاه گاهی شوند. اگر درد کمر کودک شما شدید است یا با ضعف و بی حسی دست و پا همراه است، با پزشک تماس بگیرید. این حالت ممکن است نیازمند ارزیابی بیشتر برای رد علل دیگر ایجاد درد باشد.
برخی از انحناهای کوچک اسکولیوز ایدیوپاتیک ممکن است بدون درمان بهبود یابند، اما این استثنا محسوب می شود نه قاعده. بسیاری از کودکان درجات کمی از انحنا را داشته و نیازی به درمان ندارند. در این موارد، کودک بزرگ شده و زندگی طبیعی خود را خواهد داشت اما آن انحنای کوچک باقی خواهد ماند. اگر انحناهای بزرگ درمان نشوند، بهترین چیزی که میتوان بدان امید داشت این است که بیماری بدتر نشود. این موضوع به میزان رشد باقی مانده از کودک بستگی دارد. انحنا در کودکانی که تقریبا به طور کامل رشد کرده اند، ممکن است بدتر نشود. اگر ستون فقرات کودک شما هنوز در حال رشد است، احتمال بدتر شدن انحنا وجود دارد.
تنها درمانی که بر روی اسکولیوز ایدیوپاتیک موثر نشان داده است بریس بستن و جراحی می باشد. در مطالعات فعلی پزشکی اثباتی مبنی بر وجود اثر بلند مدت بر روی انحنای اسکولیوز با فیزیوتراپی، تحریک الکتریکی، مراقبت های کاریوپراکتیک یا دیگر گزینه های درمانی وجود ندارد. ورزش های مخصوص اسکولیوز ممکن است در کنار بریس بستن مفید باشند و همچنان در حال بررسی می باشند.
کودکان مبتلا به اسکولیوز ایدیوپاتیک می توانند در هر ورزشی که خودشان می توانند تحمل کنند شرکت کنند. همیشه ایده خوبی است که تناسب اندام کودکان با ورزش حفظ شود.
جهت ویزیت و نوبت دهی دکتر تقی بغدادی فوق تخصص و جراح ارتوپد کودکان
بله. افرادی که دارای انحنا می باشند و نیازی به جراحی ندارند می توانند در همان فعالیت ها و ورزش هایی که افراد بدون اسکولیوز انجام می دهند، شرکت کنند. محدودیت های نادری در فعالیت های آنان وجود دارد. همین موارد برای افراد مبتلا به اسکولیوز که جراحی کرده اند نیز صادق است. این افراد می توانند همان شغل هایی را داشته باشند که افرادی که جراحی اسکولیوز را انجام نداده اند، دارند. این افراد معمولا می توانند ورزش هایی را که قبل از جراحی انجام می دادند را انجام دهند. اگرچه این افراد باید پیش از شروع فعالیت های جدید (شغل یا ورزش) برای اطمینان از این که محدودیت خاصی ندارند، با پزشک خود صحبت کنند.
بله، تقریبا 30 درصد بیماران مبتلا به اسکولیوز ایدیوپاتیک افراد در سن بلوغ سابقه خانوادگی اسکولیوز را دارند. اکنون تحقیقات زیادی در مورد ارتباطات ژنتیکی و وراثتی این بیماری در حال انجام است.
بنا بر تحقیقات اخیر، تقریبا یکی از سه فرزند والدینی که اسکولیوز دارند، به اسکولیوز مبتلا خواهد شد. اسکولیوز به عنوان بیماری ای که تقریبا ژنتیکی است شناخته می شود. پزشکان ژن های متعددی را که با اسکولیوز همراهی دارند مشخص کرده اند اما به طور دقیق نمی دانیم چه ژنی عامل آن است.
نه، وضعیت بد ایستادن منجر به اسکولیوز نمی شود. اسکولیوز می تواند علت بد ایستادن کودک شما باشد، به خصوص اگر او تمایل دارد به کناره ها خم شود.
طول متفاوت پا عامل اسکولیوز نیست. با این حال طول متفاوت پای زیاد می تواند کاری کند به علت حرکت لگن در هنگام ایستادن بیمار، اسکولیوز ایدیوپاتیک بیشتر به نظر برسد.
فعالیت های ورزشی یا کوله پشتی سنگین منجر به اسکولیوز نشده و انحنا را بدتر نمی کنند. با این حال کوله پشتی های سنگین می تواند به درد کمر مربوط باشند. اگر درد کمر وجود دارد، به بیمار توصیه می شود وزن کوله پشتی را کم کند. کودکان باید کوله پشتی های سبک تر همراه با دو بند شانه ای بر روی هر دو شانه را حمل کنند.
اسکولیوز ایدیوپاتیک بر اثر تروما و آسیب ایجاد نمی شود.
نه، احتمال ابتلای شما به اسکولیوز احتمالا به ترکیب ژنتیکی شما بر میگردد. هیچیک از کار های شما منجر به ایجاد انحنا نمی شود. به دلیل اینکه علت اسکولیوز ایدیوپاتیک کاملا مشخص نیست، سخت است که مشخص کنیم که چگونه از آن پیشگیری کنیم. در مورد مسائل ژنتیکی، برای پیشگیری از ابتلای کودک به اسکولیوز کار زیادی نمی توان انجام داد.
اسکولیوز غالبا بار اول در بررسی های معمول متخصص کودکان شناسایی می شود. تصاویر درمان جراحی اسکولیوز و تنگی کانال نخاعی توسط دکتر بابک میرزاشاهی در ویدئوی زیر نشان داده شده است:
کودکان را می توان در هر سنی غربالگری کرد، اگرچه اسکولیوز ایدیوپاتیک غالبا در سنین جهش رشد (10 تا 15 سالگی) کشف می شود. انجمن تحقیقات اسکولیوز توصیه می کند تا دختران دو بار و در سنین 10 و 12 سالگی و پسران یکبار در سنین 13 یا 14 سالگی غربالگری شوند. درباره غربالگری در مدرسه بحث و اختلاف نظر بسیاری وجود دارد.
به دلیل اینکه اسکولیوز ارثی است، خوب است که در معاینات بالینی سالانه، به خصوص در سنین جهش رشد (10 تا 15 سالگی)، خواهران و برادران بررسی شوند. تشخیص زودهنگام مهم است و والدین می توانند کمک کننده باشند. به کمر کودک خود در زمانی که او لباس شنا پوشیده است، نگاه کنید. اگر یک شانه بالاتر از شانه دیگر به نظر می رسد یا اگر یک سمت قفسه سینه از سمت دیگر خارج تر به نظر می رسد، برای ارزیابی به پزشک متخصص اطفال خود رجوع کنید.
فرزند والدین مبتلا به اسکولیوزباید در معاینه بالینی سالانه به خصوص در سنین جهش رشد (10 تا 15 سالگی) بررسی شوند.
در بسیاری از موارد، انحناها تا سنین اوایل نوجوانی ظاهر نمی شوند. انحناهای کوچک غالبا تا زمان جهش رشد در حین بلوغ توجهی را به خود جلب نمی کنند. به دلیل اینکه اسکولیوز غالبا دردناک نیست، کودکان و والدین آنها ممکن است تا زمان بروز علائم آشکارتر متوجه آن نشوند. به علاوه، افراد در سن بلوغ معمولا تمایل دارند که ساده و فروتن باشند. آنها ممکن است خجالتی بوده و لباس های گشاد بپوشند. تا زمانی که آنها لباس های تنگ تر (لباس شنا، تی شرت) نپوشند، انحنا مشخص نمی شود. همچنین، افراد در سن بلوغ متخصص اطفال خود را کم تر می بینند.
انحناهای اسکولیوز می تواند خیلی سریع بدتر شود، به خصوص در دوران پیش از بلوغ. متخصص اطفال شما ممکن است کودک شما را در این دوره زمانی ندیده باشد.
مشکلات اسکولیوز در سنین بالاتر به میزان و محل انحنا در ستون فقرات مربوط است. در کل، افراد دارای انحنای کمتر از 30 درجه خطر ایجاد کمر درد یکسانی با افراد بدون اسکولیوز دارند. افراد دارای انحنای شدید تر (بیش از 50 تا 60 درجه) و انحناهای درمان نشده احتمال بیشتری برای ابتلا به کمر درد به خصوص در پایین کمر دارند.
این موضوع به شدت انحنا و این که با جراحی تصحیح شده است یا نه بستگی دارد.
اگر میزان تفاوت بیش از 2 سانتی متر باشد، پزشک شما ممکن است برای تنظیم نابرابری پوشیدن بالابرنده کفش را توصیه کند. غالبا، اسکولیوز منجر به آن می شود که یک پا بلند تر از دیگری به نظر برسد، با اینکه این تفاوت جزئی است. تفاوت حقیقی طول پا با اسکولیوز غالبا کم بوده و نیاز به درمان ندارد.
خیر، این موضوع نباید اثرگذار باشد. مطالعات زیادی در مورد اسکولیوز و بارداری صورت گرفته است و هیچ کدام از آن ها نشان دهنده دشواری بارداری در بیماران مبتلا به اسکولیوز نبوده اند. افزایشی در میزان زجر جنینی، زایمان پیش از موعد یا مشکلات زایمان وجود ندارد. به طور جالب توجهی، یک مطالعه نشان داده است که نیاز به زایمان از طریق سزارین در زنان دارای اسکولیوز، نصف میزان این نیاز نسبت به میانگین ملی بوده است. به یاد داشته باشید ریسک ابتلا به اسکولیوز در کودک شما بیش از سایر کودکان است، پس باید به طور منظم توسط پزشک متخصص اطفال بررسی شود. به علاوه، بارداری به طور معمول در یک ستون فقرات ادغام یا فیوز نشده باعث افزایش درجه اسکولیوز نمی شود.
بله، شما می توانید برای زایمان یا جراحی بی حسی اپیدورال دریافت کنید. با این حال، در یک انحنای بسیار شدید دریافت بی حسی اپیدورال کار مشکل تری برای متخصص بیهوشی است. اگر شما جراحی فیوژن مهره ای داشته اید، اطمینان پیدا کنید که متخصص بیهوشی و زنان شما از میزان ادغام مهره ای انجام شده اطلاع دارند.
در مورد اینکه آیا اسکولیوز در از دست دادن استخوان (استئوپروز) مشارکت دارد یا نه اختلاف نظر وجود دارد، ولی ما آن را به طور مطمئن نمی دانیم. سالم نگه داشتن استخوان ها با سیگار نکشیدن، دریافت میزان کافی کلسیم و ویتامین دی و انجام ورزش های تحمل کننده وزن، توصیه های خوبی برای افراد جوان است، چه اسکولیوز داشته باشند چه نداشته باشند.
نه اینگونه نیست. با این حال، برخی از بیماران وجود دارند که ممکن است در صورتیکه شدت اسکولیوز آنها به میزان کافی باشد، از خدمت سربازی معاف شوند.
این موضوع به میزان حساسیت دستگاه فلزیاب بستگی دارد، اما به طور معمول این اتفاق رخ نمی دهد. اگر دستگاه اخطار دهد، از فلزیاب های قابل حمل برای مشخص کردن دقیق محل فلز استفاده می شود.
این سوال به احتمال ایجاد عفونت در محل وسایل قرار داده شده در ستون فقرات پس از رفتن به دندان پزشکی بر می گردد. آنتی بیوتیک ها ممکن است پیش از انجام کارهای دندانی به عنوان پیشگیری تجویز شوند. با این حال، بسیاری از پزشکان، باور ندارند که آنتی بیوتیک مورد نیاز است. لطفا با پزشک جراح خود درباره این موضوع پیش از رفتن به دندان پزشکی صحبت کنید.
کلینیک فوقتخصصی پزشکی و توانبخشی ارتوپدی و نورولوژی «تهران ارتوپدی» با هدف ارائه خدمات جامع توانبخشی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران، خدمات خود را در گستره وسیعی از مناطق تهران ارائه میدهد. این مرکز با بهرهگیری از تیمی متخصص و تجهیزات پیشرفته، پذیرای مراجعان از شمال، شرق، غرب و مرکز تهران است. مناطق تحت پوشش شامل منطقه یک ، الهیه، خیابان فرشته، شهرک غرب، تجریش، قیطریه، پاسداران، اختیاریه، ولنجک، نیاوران، ونک، مرزداران، شهرآرا، یوسفآباد، امیرآباد، نارمک، نیروهوایی، زعفرانیه، آجودانیه، جردن، پونک، صادقیه، محمودیه ، لویزان، شهرک راهآهن و سعادتآباد میباشد.
