کوتاهی آشیل یکی از مشکلات رایج در سیستم حرکتی پا است که میتواند باعث درد پاشنه، محدود شدن حرکت مچ پا و حتی تغییر در نحوه راه رفتن شود. بسیاری از افراد بدون اینکه بدانند دچار کوتاهی تاندون آشیل هستند، سالها با درد کف پا، خستگی زودهنگام پا یا کشیدگی در پشت ساق پا زندگی میکنند. این مشکل اگر به موقع تشخیص داده نشود، ممکن است در طول زمان به عوارضی مانند التهاب تاندون، فاشیای کف پا و حتی پارگی تاندون آشیل منجر شود.
تاندون آشیل بزرگترین تاندون بدن است و نقش بسیار مهمی در حرکتهای روزمره مانند راه رفتن، دویدن و پریدن دارد. وقتی این تاندون کوتاه یا سفت شود، انعطاف مچ پا کاهش پیدا میکند و همین موضوع باعث ایجاد فشار غیرطبیعی روی ساختارهای مختلف پا میشود. در این مقاله به طور کامل به بررسی کوتاهی آشیل، علائم کوتاهی آشیل، علت کوتاه شدن تاندون آشیل، روشهای درمان کوتاهی آشیل و راههای پیشگیری از آن میپردازیم.
تاندون آشیل یک نوار فیبری بسیار قوی است که عضلات پشت ساق پا را به استخوان پاشنه متصل میکند. این تاندون در واقع نیروی تولید شده توسط عضلات ساق پا را به کف پا منتقل میکند تا بتوانیم حرکتهایی مانند بالا آمدن روی پنجه پا یا جهش هنگام دویدن را انجام دهیم.
در حالت طبیعی، این تاندون باید انعطاف کافی داشته باشد تا مچ پا بتواند آزادانه به سمت بالا و پایین حرکت کند. اما زمانی که کوتاهی تاندون آشیل اتفاق میافتد، دامنه حرکت مچ پا محدود میشود و بدن برای جبران این محدودیت، الگوی حرکت خود را تغییر میدهد. همین تغییر الگو میتواند به مرور باعث درد و مشکلات دیگر در پا، زانو و حتی کمر شود.
در بسیاری از افراد، کوتاهی آشیل به تدریج ایجاد میشود و ممکن است در ابتدا علائم واضحی نداشته باشد. اما با گذشت زمان، سفتی ساق پا و درد در ناحیه پاشنه بیشتر میشود.
پارگی تاندون آشیل ، انواع آن و روشهای درمان
کوتاهی آشیل به وضعیتی گفته میشود که در آن تاندون آشیل یا عضلات پشت ساق پا انعطاف طبیعی خود را از دست میدهند و کوتاهتر از حالت استاندارد میشوند. در این حالت فرد نمیتواند مچ پا را به اندازه کافی به سمت بالا خم کند.
یکی از نشانههای رایج این مشکل، سختی در قرار دادن کامل پاشنه پا روی زمین است. برخی افراد حتی هنگام راه رفتن به صورت ناخودآگاه روی پنجه پا حرکت میکنند که این حالت به مرور میتواند باعث درد و فشار اضافی روی کف پا شود.
شدت کوتاهی آشیل در افراد مختلف متفاوت است. در برخی موارد این مشکل خفیف است و تنها با کشش عضلات بهبود پیدا میکند، اما در موارد شدید ممکن است نیاز به درمانهای تخصصیتر وجود داشته باشد.
ناندونیت تاندون آشیل چیست؟
نشانههای کوتاهی تاندون آشیل معمولاً به تدریج ظاهر میشوند و ممکن است در ابتدا چندان جدی به نظر نرسند. اما توجه به این علائم میتواند به تشخیص زودهنگام کمک کند.
برخی از مهمترین علائم عبارتند از:
گاهی افراد تنها زمانی متوجه این مشکل میشوند که هنگام انجام فعالیتهایی مانند اسکوات، دویدن یا بالا رفتن از پلهها دچار کشیدگی شدید در ساق پا میشوند.
دلایل مختلفی میتوانند باعث کوتاه شدن تاندون آشیل شوند. برخی از این عوامل به سبک زندگی مربوط میشوند و برخی دیگر زمینه ژنتیکی یا پزشکی دارند.
در ادامه مهمترین علتهای کوتاهی آشیل را بررسی میکنیم.
یکی از رایجترین دلایل کوتاهی آشیل، سبک زندگی کمتحرک است. افرادی که ساعات طولانی پشت میز مینشینند یا فعالیت بدنی کمی دارند، به مرور دچار سفتی عضلات ساق پا میشوند. این سفتی میتواند باعث کاهش انعطاف تاندون آشیل شود.
پوشیدن مداوم کفشهای پاشنه بلند باعث میشود تاندون آشیل در حالت کوتاه قرار بگیرد. اگر این وضعیت برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، تاندون به همان حالت عادت میکند و انعطاف طبیعی خود را از دست میدهد.
ورزشهایی که فشار زیادی روی ساق پا وارد میکنند ممکن است باعث آسیب یا کوتاهی تاندون آشیل شوند. این موضوع در ورزشکاران رشتههایی مانند:
بیشتر دیده میشود.
در برخی موارد کوتاهی آشیل مادرزادی است. بعضی کودکان با این مشکل متولد میشوند و ممکن است در سالهای ابتدایی زندگی روی پنجه پا راه بروند.
برخی بیماریها مانند فلج مغزی یا اختلالات عصبی میتوانند باعث کوتاهی عضلات ساق و در نتیجه کوتاهی تاندون آشیل شوند.
اگر کوتاهی آشیل درمان نشود، میتواند مشکلات مختلفی در پا و سایر مفاصل بدن ایجاد کند. علت این موضوع تغییر در الگوی طبیعی حرکت بدن است.
مهمترین عوارض کوتاهی آشیل شامل موارد زیر است:
در بسیاری از بیماران، مشکلاتی مانند درد کف پا و خار پاشنه در واقع نتیجه مستقیم کوتاهی تاندون آشیل هستند.
تشخیص کوتاهی تاندون آشیل معمولاً توسط پزشک ارتوپد یا فیزیوتراپیست انجام میشود. در بیشتر موارد معاینه فیزیکی برای تشخیص کافی است.
| روش تشخیص | نحوه انجام | یافته به نفع کوتاهی آشیل | نکته بالینی |
|---|---|---|---|
| شرح حال | پرسش درباره راه رفتن روی پنجه، درد ساق یا پاشنه، خستگی زودرس پا، سابقه آسیب یا بیحرکتی | تمایل به پنجهروی، محدودیت در راه رفتن طبیعی | در کودکان، اختلالات عصبی-عضلانی هم باید بررسی شود |
| مشاهده الگوی راه رفتن | بررسی gait در حالت عادی و بدون کفش | راه رفتن روی پنجه یا بالا ماندن پاشنه | همیشه اختصاصی نیست و باید با معاینه تکمیل شود |
| اندازهگیری دورسیفلکشن مچ پا | مچ پا در حالت خنثی یا با گونیومتر بررسی میشود | کاهش دورسیفلکشن، بهویژه کمتر از حد طبیعی | مهمترین بخش معاینه فیزیکی است |
| تست سیلوراسکیولد (Silfverskiöld test) | مقایسه دورسیفلکشن مچ در دو حالت زانوی صاف و زانوی خم | اگر با خم شدن زانو دورسیفلکشن بهتر شود، بیشتر کوتاهی گاستروکنمیوس مطرح است؛ اگر بهتر نشود، کوتاهی آشیل/مجموع کمپلکس خلفی مطرح است | برای افتراق محل کوتاهی بسیار ارزشمند است |
| لمس و معاینه ساق و تاندون | بررسی سفتی عضلات پشت ساق و تاندون آشیل | سفتی واضح، کششپذیری کم، مقاومت در برابر حرکت | به تشخیص شدت کمک میکند |
| ارزیابی پاسچر و همراستایی پا | بررسی پرونیشن، قوس پا، وضعیت پاشنه | جبرانهای اسکلتی-عضلانی ناشی از محدودیت مچ | برای بررسی اثرات ثانویه مهم است |
| تست عملکردی | اسکات، بالا آوردن پنجه پا، ایستادن و راه رفتن | محدودیت در انجام حرکات نیازمند دورسیفلکشن | در ورزشکاران بسیار کاربردی است |
| تصویربرداری در موارد خاص | سونوگرافی یا MRI در صورت شک به آسیب ساختاری | تغییرات تاندونی، ضخیمشدگی یا مشکلات همراه | برای تشخیص کوتاهی ساده معمولاً لازم نیست |
| بررسی علل زمینهای | ارزیابی نورولوژیک، ارتوپدی و سابقه بیماری | وجود اسپاستیسیته، دفورمیتی یا علل مادرزادی/اکتسابی | برای درمان صحیح علت اصلی ضروری است |
درمان کوتاهی آشیل بسته به شدت مشکل متفاوت است. در بسیاری از موارد میتوان بدون جراحی این مشکل را برطرف کرد. هدف درمان معمولاً افزایش انعطاف تاندون و کاهش فشار روی پا است.
در ادامه رایجترین روشهای درمان کوتاهی آشیل را بررسی میکنیم.
فیزیوتراپی یکی از موثرترین روشها برای درمان کوتاهی تاندون آشیل است. در جلسات فیزیوتراپی تمرینات کششی، تکنیکهای درمان دستی و گاهی دستگاههای درمانی برای افزایش انعطاف تاندون استفاده میشود.
تمرینات کششی ساده میتوانند تاثیر بسیار زیادی در بهبود این مشکل داشته باشند. انجام منظم این تمرینات باعث افزایش تدریجی طول عضلات ساق پا میشود.
چند تمرین رایج برای درمان کوتاهی آشیل عبارتند از:
انجام روزانه این تمرینات میتواند در مدت چند هفته انعطاف تاندون را افزایش دهد.
کفشهایی که حمایت مناسب از قوس پا دارند میتوانند فشار روی تاندون آشیل را کاهش دهند. در برخی موارد پزشک استفاده از کفی طبی را نیز توصیه میکند.
در برخی بیماران به ویژه کودکان، استفاده از بریس مخصوص میتواند به کشیده شدن تدریجی تاندون کمک کند.
اگر کوتاهی تاندون شدید باشد و درمانهای غیرجراحی موثر واقع نشوند، پزشک ممکن است جراحی افزایش طول تاندون آشیل را پیشنهاد دهد.
در این جراحی، تاندون کمی آزاد یا بلندتر میشود تا دامنه حرکت مچ پا به حالت طبیعی برگردد. این روش معمولاً در موارد زیر انجام میشود:
پس از جراحی معمولاً دورهای از فیزیوتراپی برای بازگشت عملکرد طبیعی پا لازم است.
خوشبختانه با رعایت چند نکته ساده میتوان از کوتاه شدن تاندون آشیل جلوگیری کرد.
برخی از مهمترین روشهای پیشگیری عبارتند از:
افرادی که ورزش میکنند باید توجه ویژهای به کشش عضلات ساق پا داشته باشند، زیرا این کار میتواند از بسیاری از آسیبهای تاندونی جلوگیری کند.
در برخی کودکان دیده میشود که هنگام راه رفتن بیشتر روی پنجه پا حرکت میکنند. در بسیاری از موارد این موضوع طبیعی است، اما اگر این حالت ادامهدار باشد ممکن است نشانه کوتاهی تاندون آشیل در کودکان باشد.
علائمی که باید به آن توجه کرد:
تشخیص و درمان زودهنگام در کودکان اهمیت زیادی دارد زیرا در سنین پایین اصلاح این مشکل بسیار سادهتر است.
کوتاهی آشیل یکی از مشکلات مهم در سیستم حرکتی پا است که میتواند باعث درد پاشنه، محدود شدن حرکت مچ پا و اختلال در راه رفتن شود. این مشکل ممکن است به دلیل کمتحرکی، کفش نامناسب، آسیبهای ورزشی یا عوامل مادرزادی ایجاد شود.
خوشبختانه در بیشتر موارد کوتاهی تاندون آشیل با فیزیوتراپی، تمرینات کششی و اصلاح سبک زندگی قابل درمان است و تنها در موارد شدید نیاز به جراحی وجود دارد. توجه به علائم اولیه و شروع درمان در زمان مناسب میتواند از بسیاری از عوارض جدی جلوگیری کند.
اگر احساس سفتی در ساق پا یا درد در ناحیه پاشنه دارید، بررسی وضعیت تاندون آشیل میتواند اولین قدم برای جلوگیری از مشکلات بزرگتر در آینده باشد.
کلینیک فوقتخصصی پزشکی و توانبخشی ارتوپدی و نورولوژی «تهران ارتوپدی» با هدف ارائه خدمات جامع توانبخشی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران، خدمات خود را در گستره وسیعی از مناطق تهران ارائه میدهد. این مرکز با بهرهگیری از تیمی متخصص و تجهیزات پیشرفته، پذیرای مراجعان از شمال، شرق، غرب و مرکز تهران است. مناطق تحت پوشش شامل منطقه یک ، الهیه، خیابان فرشته، شهرک غرب، تجریش، قیطریه، پاسداران، اختیاریه، ولنجک، نیاوران، ونک، مرزداران، شهرآرا، یوسفآباد، امیرآباد، نارمک، نیروهوایی، زعفرانیه، آجودانیه، جردن، پونک، صادقیه، محمودیه ، لویزان، شهرک راهآهن و سعادتآباد میباشد.
بسار عالی و کاربردی
سلام من ۳۲ سالمه از ناحیه هر دو انگشت شست معلولیت دارم، فرزند دخترم هم که ششم فروردین متولد شده همین مشکل من رو داره، انگشت شست دست راستش رشد نکرده و آویزونه، انگشت شست دست چپ اما غضروف و استخوان و… تشکیل شده اما افتادگی داره و فکر کنم تاندونش درست کار نمیکنه، لطفا کمکم کنید
این مقاله خیلی تخصصی بوده و پیشنهاد می شود برای فهم بهتر و مقابله با بیماری مطالب روان تر مطرح شوند
ممنون از راهنمایی خوبتون🙏
سلام.ممنون از مطالب مفید وارزشمندتون.من انگشت اشاره دست راستم از قسمت بالاش دقیقا بالای انگشت که مشت میکنیم و برجستگی میاره خورد به تیغه و پاره شد و یک روز جراحی کردن و تاندون رو بهم وصل کردن ولی سفای دارم و انگشتم کامل خم نمیشه..بقیه بندهای همون انگشت خوبن ولی از بالا کامل مشت نمیشه الان ۴۵روزه..ایا به روزهای اولش برمیگرده امیدوار باشیم….باتشکر
سلام وقتتون بخیر
خیلی این مطلب مفید بود ممنون
با تشکر دست من خیلی کم پیش میاد که منقبض بشه ولی اگر هم بشه وقتی کار دستی سنگین دارم پیش میاد وگرنه در حالت عادی به هیچ وجه و به همین خاطر فکر میکردم ضعف ماهیچه انگشتان دست باعث منقبض شدن میشود تا امروز که مقاله شما رو خوندم و جالبه که ارثی هم نیست برای من و فقط کار بادست زیاد باعث منقض شدن دستم میشود
با تشکر
سلام من ده روز هست جراحی شدم و چهار پلاتین هم کار گرفته شده..چه زمانی میتونم بطور طبیعی بشینم
سلام ودرود
واقعادستتون دردنکنه برای بنده خیلی مفیدبود ممنونم
عرض کنم بنده ازدوسال پیش گاهی یه بندازانگشتم اینجورمیشد وکم کم بیشترشدتایه ماه پیش بعدازیه روزکاری سنگین بشدت ازشونه هام تانک انگشتام دردومورموشدن بسیاری شروع شدوبعدش هرروزدارم البته خیلی کم شده درحداینکه فقط گاهی پنجه هام اینجوره چون فعالیتموکم کردم والان بعدخوندن این مقاله شماتصمیم به عمل گرفتم ایا تصمیمم درسته یامیشه باورزش مخصوص این درد ازبین برد ؟؟؟
خیلی ممنون میشم جوابمو بدین
بازم جای تشکر داره بسیارمتشکرم
سلام .مطالب بسیار بسیار مفید بود سپاس
سلام من پدرم ۸۵ ساله ش و مولتیپل میلوما داره به کلیه ها هم آسیب زده و باعث کم کاری کلیه شده دکتر و بیمارستانی معرفی می کنید که بیمه هم داشته باشد
سلام ببخشید من ۱۶ سالم هست و والیبال کار میکنم یه روز توی مسابقات یه لحظه درد در آرنجم حس کردم که وقتی سرویس میزنم شدت پیدا میکنه بعد از یخ گزاشتن تا تمرین بعدی هیچ دردی نداشتم که دوباره سر سرویس درد گرفت امکان داره از تاندون باشه؟؟
سلام من یکسالی بود کف دستم سفت شده وحالا فهمیدم که دوپویترن است و رشد داشته جهت برطرف کردن آن چه باید کرد
سلام.ممنون از مطالب مفیدتان
من از ناحیه مچ دست دچار شکستگی شدم ودکتر سه تا پین گذاشت.بعداز پنجاه روز که دستم از بازوتا انگشتان در گچ بود،،وفیزیوتراپی کردم ،ولی دچار درد شدید شانه شدم،علت درد را اگه میشه راهنمایی کنید.
سلام خسته نباشید
من دست چپم از مچ به بعد تشکیل نشده و از این موضوع ۱۵ سال میگذره مادرزادی هست
چه چیزی باعث این موضوع شده؟
سلام خسته نباشید دکتر.من چند سال پیش سه تا انگشت دست راستم رو چاقو برید.خوب جراحی نکردن.الان خم نمیشن همون جوری صاف هستن.بخاطر مشکلات زندگی اقدام نکردم.الان میشه دوباره جراحی کنم و خوب بشن.انگشت کوچکیم دوتای جفتش اینجورین.ممنون میشم جواب بدید
سلام وقت بخیر
من 16سالمه و الان حدود پنج یا شش ماه هست که موقع نوشتن خودکار یا مداد خود به خود از دستم میافته؛ من والیبال هم کار می کنم و فکر کنم که از بعد عید این ضعف رو توی بازیم هم می بینم یعنی پنجه هام مثل قبل هدف دار و درست نمیرن. امکان داره که اعصاب دستم آسیب دیده باشن؟؟!
پسرم یووینگ سارکوما داشت پاش جراحی شده بطور کامل در اومده نصف دوره شیمی درمان بیشترش رفته با اینکه فری مارژین هست عملش و هیچی دیگه باقی نمونده بازم پرتو درمانی گفتن بشه و بعد دوباره ادامه شیمی درمان
تا چند سال باید تحت نظر باشن ؟پاشنه پا ش هست و با ضربه تو فوتبال متوجه درد شدیم هیچ علامت دیگه ایی نداشت
درود خیلی عالی بود . من یه مدتی ورزش میکردم و ۵۰۰۰ قدم پیاده روی و رسوندمش به ۱۵۰۰۰ قدم بعد مدتی ورزش رو کنار گذاشتم بعد چند وقتش روی پای چپم درد گرفت و الان بیشتر از ۶ ماهه که موقع راه رفتن درد میکنه احساس میکنم به استخوان انگشتای پام فشار میاد و درد میگیره وقتی نقطه درد رو لمس میکنم یه توده کوچیک نخودی نرم حس میکنم که با فشار دادن دردش بیشتر میشه اما بیشتر از ۶ ماه خوب نشده و دردش کمی بیشتر شده . موقع راه رفتن درد میگیره .
سلام میخواستم بپرسم عمل چه طور بود سخت بود یا نه؟
سلام من ۱ماه پیش ۱۲ تیر دستم با شیشه برید رفتم بیمارستان اولش که دید گفت تاندون انگشت کوچکت یکم گیر داره موقع کوچ میکنم بازش میکنم بعد رفتم اتاق عمل دکتر دید گفت مشکلی نیست اینطوری که میبینم میتونی ۶هفته با آتل ببندی جوش میخوره اینو بهم گفت و الان که باز کردم باهاش کار میکنم مثلا بالا میتونم ببرم فقط تو خم کردن انگشتم میلرزه انگار ترس فقط این مشکل دارم به نظرتون نیاز داره به عمل یا با فیزیوتراپی خوب میشه
با عرض سلام و خسته نباشید
مقالطون عالی بود تشکر
سلام
بنده ۳۷ سال سن دارم و دو هفته پیش بر اثر ورزش سنگین trx مویرگهای دستم پاره شده بود و ورم زیادی داشت الان بعد از دو هفته ورم خوب شده اما داخل ساعد دستم توده ای دردناک حس میکنم به نظر شما باید پیگیری کنم؟
من 32 ساله هستم و به دلیل افسردگی شدید 3 سال است منزوی هستم و از خانه بیرون نرفتم. بنابراین هیچ تحرکی ندارم. مدتی هست که عضلات اکستانسور کوتاه انگشتان هردو پا، دچار گرفتگی میشه. (بخصوص در خواب). که با درد بسیار زیادی همراه است. بخصوص عضله اکستانسور روی پا به شدت به لمس حساس میشه. این گرفتگی با عدم توانایی در حرکت دادن دو انگشت کوچکتر پا همراهه و با کشیدن انگشتها به سمت پایین تشدید میشه. تنها راه حل فعلی که برای پایان دادن به این مشکل پیدا کردم، ماساژ با ویبراتور ماساژ هست. حدودا 10 سال پیش برای افزایش وزن به پزشک تغذیه مراجعه کردم که ایشان بعد از تست، گفتن ضعف عضله داری که چون از اون زمان تا حالا تقریباً سبک زندگیام تغییری نکرده احتما زیاد هنوز این مشکل ضعف عضله هم پابرجاست. مشکلات دیگری همچون درد در قسمت شانه و رگ سیاتیک هم دارم. خواهش بنده از دوستان اینه که با این اطلاعاتی که به اشتراک گذاشتم، پیشنهاد میکنید برای پیگیری این مشکلات باید تحت نظر پزشک، با چه تخصصی قرار بگیرم؟ ارتوپد؟ مغز و اعصاب؟ ممنون میشم پاسخ بنده رو بدید